მეგა სუმო: 3 კგ-იანი სუმო რობოტის წესები და ჩემპიონი RageByte

მეგა სუმო (Mega Sumo) რობოტების სუმოს უძველესი და ყველაზე მძიმე კლასია. რობოტი 20×20 სმ კვადრატში უნდა ეტეოდეს, 3 კილოგრამზე ნაკლები უნდა იწონიდეს და სრულიად ავტონომიურად უნდა იბრძოდეს. ორი სუმო რობოტი 154 სმ დიამეტრის ფოლადის რინგზე ხვდება, ამიტომ მინი სუმოსგან განსხვავებით აქ მაგნიტებიც დაშვებულია. მატჩს იგებს ის, ვინც პირველი მოიპოვებს ორ ქულას (Yuhkoh).

ეს კლასი იაპონიაში დაიბადა. კომპანია FUJISOFT-მა რობოტების სუმოს პირველი ტურნირი 1989 წელს გამართა და მაშინ სწორედ 3 კილოგრამიანი რობოტები იბრძოდნენ. დღეს Mega Sumo ევროპის დიდი შეჯიბრებების, მათ შორის ბუქარესტის RoboChallenge-ის, მთავარი სანახაობაა.

ჩვენთვის ეს კლასი წელს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. 2026 წლის 20 ივნისს, ჩვენს საქართველოს STEAM და რობოტიკის ჩემპიონატზე, Mega Sumo-ში გუნდმა RageByte გაიმარჯვა და ახლა ქვეყანას RoboChallenge 2026-ზე წარმოადგენს. ჩემპიონატის ყველა გამარჯვებული იხილეთ სტატიაში საქართველოს რობოტიკის ჩემპიონატი 2026.

ეს სტატია მხოლოდ 3 კილოგრამიან კლასზეა: მის წესებზე, ფოლადის რინგზე, მაგნიტებზე, ძლიერ ძრავებზე და ჩვენს ჩემპიონზე. თუ რობოტების სუმოს პირველად ეცნობით, დაიწყეთ სტატიით SUMO რობოტების შეჯიბრი: რა არის და როგორ მოვემზადოთ, სუმო რობოტის აწყობის ზოგადი ნაბიჯები კი ჩვენს გზამკვლევშია: როგორ ავაწყოთ სუმო რობოტი: ნაბიჯ-ნაბიჯ გზამკვლევი.

რობოტების სუმოს კლასები რობოტის ზომით, წონით და რინგის, ანუ დოჰიოს (dohyo), ზომით და მასალით განსხვავდება. RoboChallenge 2026-ის ოფიციალური წესებით:

• Mega Sumo: რობოტი 20×20 სმ, სიმაღლე თავისუფალი; 3 კგ-ზე ნაკლები; ფოლადის რინგი, 154 სმ; დაწოლის ძალის მოწყობილობები დაშვებულია.
• Mini Sumo: რობოტი 10×10 სმ, სიმაღლე თავისუფალი; 500 გ-ზე ნაკლები; ხის რინგი, 77 სმ; დაწოლის ძალის მოწყობილობები აკრძალულია.
• Micro Sumo: რობოტი 5×5×5 სმ; 100 გ-ზე ნაკლები; ხის რინგი, 38.5 სმ; დაწოლის ძალის მოწყობილობები აკრძალულია.
• Nano Sumo: რობოტი 2.5×2.5×2.5 სმ; 25 გ-ზე ნაკლები; ხის რინგი, 19.25 სმ; დაწოლის ძალის მოწყობილობები აკრძალულია.

მთავარი განსხვავება მხოლოდ წონა არ არის. Mega Sumo-ს რინგი 5 მმ სისქის, შავად შეღებილი ფოლადის დისკოა 5 სმ სიგანის თეთრი საზღვრით. დისკო 5 სმ სიმაღლის ხის საყრდენზე დევს. ფოლადზე მაგნიტი მუშაობს, ამიტომ RoboChallenge-ის წესები Mega-ში პირდაპირ უშვებს მაგნიტებს, ელექტრომაგნიტებს და ვაკუუმ-ტუმბოებს. მინი სუმოში კი დაწოლის ძალის გამზრდელი მოწყობილობები (მაგალითად EDF ვენტილატორი ან შემწოვი ტუმბო) აკრძალულია, რინგიც ხისაა და მაგნიტი იქ არაფერს შველის.

კიდევ ერთი წესი: რობოტი, რომელიც უფრო დაბალი კლასის ზომებში ეტევა, Mega Sumo-ში ვერ იასპარეზებს. RoboChallenge-ზე ცალკე კლასიც არსებობს, Mega Sumo RC, სადაც 3 კილოგრამიან რობოტს ოპერატორი პულტით მართავს. ამ სტატიაში ავტონომიურ კლასზე ვსაუბრობთ. 500-გრამიანი რობოტების დეტალური გზამკვლევი იხილეთ სტატიაში მინი სუმო რობოტი.

RoboChallenge-ის წესდების (Mega Sumo 3kg auto) ძირითადი მოთხოვნები:

• რობოტი 20×20 სმ კვადრატში ეტევა; ჰომოლოგაციაზე (homologation, ტექნიკური შემოწმება) მას ზემოდან 20.3×20.3 სმ ჩარჩოს აფარებენ, სასწორზე კი მაქსიმუმ 3005 გრამს უშვებენ;
• სტარტის შემდეგ რობოტს გაშლა შეუძლია, მაგრამ ერთ მთლიან ნაწილად უნდა დარჩეს; 20 გრამზე მსუბუქი ჩამოვარდნილი დეტალი წაგებას არ ნიშნავს;
• სავალდებულოა ინფრაწითელი სტარტ/სტოპ მოდული (start/stop module), რომელსაც მსაჯი მართავს;
• აკრძალულია IR სენსორების შემშლელი მოწყობილობები, სითხე, ფხვნილი, აირი, ალი და სასროლი ნაწილები;
• დანა თეთრი არ უნდა იყოს და რინგის გარეთ ყოველთვის დამცავი საფარით უნდა იყოს დაფარული;
• ოპერატორს და ასისტენტს მატჩის დროს ხელთათმანი და დამცავი სათვალე აუცილებლად უნდა ეკეთოთ;
• მატჩს სამი მსაჯი უძღვება.

ჩვენი ასოციაციის 2026 წლის Mega Sumo-ს წესები საერთაშორისოს ძალიან ჰგავს, მაგრამ განსხვავებებიც აქვს:

• წონა: RoboChallenge 2026-ზე 3 კგ-ზე ნაკლები, ჩვენს ჩემპიონატზე 0.5–3 კგ.
• რინგი: RoboChallenge-ზე ფოლადი, 5 მმ, 154 სმ; ჩვენთან ფოლადი, 3–5 მმ, 154 სმ.
• რობოტის დაყენება: RoboChallenge-ზე სასტარტო ხაზების (20×2 სმ) უკან; ჩვენთან მოპირდაპირე მეოთხედებში, თეთრ საზღვარზე.
• ავარიული გამთიშველი (kill switch): RoboChallenge-ზე რეკომენდებულია, ჩვენთან სავალდებულოა.
• მატჩი: RoboChallenge-ზე 3 რაუნდი ჯამში 3 წუთში; ჩვენთან 3 რაუნდი, ფინალში 5.

ორივე წესდებაში სავალდებულოა სრული ავტონომია და IR სტარტ-მოდული, მაგნიტები კი ორივეგან დაშვებულია. ჩვენი ჩემპიონატი 14 წლიდან ყველასთვის ღია იყო, მათ შორის სასკოლო გუნდებისთვის, 2–5 წევრით. ჩემპიონატის SUMO და Line Follower წესებზე დაწვრილებით ვწერთ სტატიაში საქართველოს რობოტიკის ჩემპიონატი 2026: SUMO და Line Follower. წესები წლიდან წლამდე იცვლება, ამიტომ მომზადებამდე ყოველთვის კონკრეტული შეჯიბრების მიმდინარე წესდება წაიკითხეთ. როგორ მოხვდა საქართველოს ნაკრები ბუქარესტში, ვწერთ სტატიაში საქართველოს ნაკრები RoboChallenge 2026-ზე.

1. ჰომოლოგაცია. RoboChallenge-ზე ჯგუფის დასაწყისში და ყოველი მატჩის წინ ამოწმებენ ზომას, წონას, სტარტ-მოდულს, დანის საფარს და დამცავ აღჭურვილობას.
2. დაყენება. ოპერატორი რობოტს სასტარტო ხაზის უკან დგამს და დანის საფარს მხოლოდ ახლა ხსნის. ამის შემდეგ რობოტს ხელს ვეღარ ახლებს.
3. სტარტი. მსაჯი IR გადამცემით სიგნალს აგზავნის და ორივე რობოტი მაშინვე იძვრება. წინასწარი ათვლა არ არის: რაუნდი სიგნალის მიღებისთანავე იწყება.
4. ბრძოლა. გუნდი Yuhkoh ქულას იღებს, თუ მისი რობოტი მოწინააღმდეგეს რინგიდან გააძევებს, თუ მოწინააღმდეგე რინგიდან თავად გავა, ან თუ ის დაზიანდება და ბრძოლას ვეღარ გააგრძელებს. თეთრი საზღვარი რინგის ნაწილია.
5. დასასრული. იგებს, ვინც პირველი მოიპოვებს ორ Yuhkoh-ს. თუ დრო ამოიწურა და ერთ გუნდს ერთი ქულა აქვს, ის იგებს. თანაბარი ანგარიშის შემთხვევაში მსაჯებს 3-წუთიანი დამატებითი დროის დანიშვნა შეუძლიათ, სადაც პირველი ქულა წყვეტს ყველაფერს.

IR სტარტ-მოდული სტანდარტული RC-5 პროტოკოლით მუშაობს. ჩვენი წესდების დანართის მიხედვით, მისამართი 0x0B პროგრამირების ბრძანებაა, რომლითაც მოდული „იგებს“, რომელ რინგს უსმენს. მისამართი 0x07 სტარტისა და სტოპის ბრძანებებისთვისაა: ბრძანების ბოლო ბიტი 1 სტარტს ნიშნავს, 0 კი გაჩერებას. მოდული თავის მდგომარეობას ენერგოდამოუკიდებელ მეხსიერებაში ინახავს, ამიტომ რობოტის გადატვირთვის (reset) შემდეგ ბოლო მდგომარეობას უბრუნდება და ყოველი მატჩი მსაჯის Stop ბრძანებით უნდა დასრულდეს. ავარიული გამთიშველი Stop ბრძანებაზე ძრავების კვებას რელეთი ან მსგავსი სქემით მყისიერად წყვეტს.

მატჩის განმავლობაში ბატარეის შეცვლა, შეკეთება და გადაპროგრამება აკრძალულია. რაუნდებს შორის მხოლოდ ერთწუთიანი შესვენებაა გასაწმენდად და ბორბლების მოსავლელად. ბრძოლის წინ ტაქტიკის არჩევა კი წესებით გადაპროგრამებად არ ითვლება, ამიტომ კარგ რობოტებს ტაქტიკის ამომრჩევი აქვთ, მაგალითად პატარა DIP გადამრთველი.

სუმო რობოტის აწყობის ზოგადი თანმიმდევრობა ნაბიჯ-ნაბიჯ აღწერილია ჩვენს გზამკვლევში როგორ ავაწყოთ სუმო რობოტი. აქ იმაზე ვსაუბრობთ, რაც 3 კილოგრამიან კლასს განასხვავებს.

Mega Sumo-ს რობოტის აწყობა წონის ბიუჯეტით იწყება: 3 კილოგრამი უნდა გაანაწილოთ შასიზე, ძრავებზე, ბატარეაზე, მაგნიტებზე და დანაზე. ტიპური გადაწყვეტილებები ასეთია:

• შასი. ხისტი ლითონის ჩარჩო. Instructables-ზე გამოქვეყნებულ ერთ ღია პროექტში ჩარჩო CNC-ზე დამუშავებული 7075 ალუმინისაა, საფარები და სამაგრები კი 3D პრინტერზეა დაბეჭდილი (ABS ან PETG).
• დანა. წინა მხარეს, მთელ სიგანეზე, თხელი ფოლადის დანა, რომლის კიდეც რინგის ზედაპირზე წევს და მოწინააღმდეგეს ქვეშ უძვრება. იმავე პროექტში 200×23×2 მმ ზომის დანაა გამოყენებული.
• სიმძიმის ცენტრი. მძიმე ნაწილები (ბატარეა, ძრავები, მაგნიტები) რაც შეიძლება დაბლა. დაბალი რობოტი ძნელად ყირავდება და მოწინააღმდეგის დანას ნაკლებ შანსს უტოვებს.
• სიმტკიცე. 3 კილოგრამიანი რობოტების შეჯახება ძლიერია: ხრახნები ძაფის ფიქსატორით დაამაგრეთ, სადენები მიამაგრეთ, სენსორები კი დანის უკან დამალეთ.

სუმოში ხშირად ის იმარჯვებს, ვისი ბორბლებიც უფრო გვიან იწყებს სრიალს. ბორბლის მაქსიმალური ბიძგი დაახლოებით ხახუნის კოეფიციენტისა და რინგზე დაწოლის ძალის ნამრავლია. მაგნიტების გარეშე 3 კილოგრამიანი რობოტი რინგს დაახლოებით 29 ნიუტონით აწვება. მაგნიტებით კი, ვიკიპედიის Robot-sumo-ს სტატიის მიხედვით, ბევრი რობოტი 100 კილოგრამ-ძალაზე (kgf, დაახლოებით 980 ნიუტონი) მეტ დაწოლას აღწევს. ანუ იმავე საბურავებით მოჭიდების ზღვარი თეორიულად 30-ჯერ იზრდება.

ამას ორი შედეგი აქვს. პირველი: ძრავები საკმარისად ძლიერი უნდა იყოს, რომ ეს მოჭიდება გამოიყენოს. ყველაზე გავრცელებულია კოლექტორიანი მუდმივი დენის ძრავები (brushed DC) რედუქტორით, ზოგი გუნდი უკოლექტორო (brushless) ძრავებს იყენებს, წამყვან გუნდებში კი Maxon და Faulhaber არის პოპულარული. ბიუჯეტური გზაც არსებობს: ზემოხსენებულ ღია პროექტში Mabuchi RZ-735 ძრავებია, რომლებიც ავტორის თქმით Maxon-ზე დაახლოებით ათჯერ იაფია. მეორე: დენები დიდია. იმავე პროექტში ძრავების დრაივერი 100 ამპერზეა გათვლილი, კვების წრედში კი 80-ამპერიანი მცველი (fuse) და XT60 კონექტორია. RoboChallenge მცველს უშვებს და დამწვარი მცველის შეცვლა რაუნდებს შორის შეიძლება.

გადაცემათა რიცხვი (gear ratio) სიჩქარესა და ძალას შორის კომპრომისია: მეტი რედუქცია მეტ ძალას იძლევა, მაგრამ რობოტი მოწინააღმდეგემდე ნელა მიდის. ის ბორბლის დიამეტრთან, ძრავასთან, ბატარეასთან და მაგნიტებთან ერთად შეარჩიეთ.

საბურავები. წებოვანი ნივთიერებები აკრძალულია, ამას კი „A4-ის ტესტით“ ამოწმებენ: საბურავმა ან რობოტის სხვა ნაწილმა, რომელიც რინგს ეხება, სტანდარტული A4 ფურცელი (80 გ/მ², დაახლოებით 5 გრამი) 2 წამზე მეტხანს არ უნდა აწიოს და დაიჭიროს. ესე იგი, საბურავი მოჭიდებას მასალით და მაგნიტებით უნდა იღებდეს და არა სიწებოვნით.

მაგნიტები. ძლიერ მაგნიტებს რობოტის ძირში და დანის საყრდენში ათავსებენ. ისინი ბალასტის როლსაც ასრულებენ: მასა, რომელიც ისედაც 3 კილოგრამამდე უნდა შეავსოთ, სასარგებლო ძალად იქცევა. მაგრამ ძლიერად მიკრულ რობოტს ადგილზე შემობრუნება უჭირს, ამიტომ მაგნიტების რაოდენობა, ძრავები და ბორბლების განლაგება ერთად უნდა დააბალანსოთ.

ავტონომიური სუმო რობოტი მოწინააღმდეგეს ჩვეულებრივ ინფრაწითელი ან ულტრაბგერითი მანძილის სენსორებით პოულობს, რინგის თეთრ საზღვარს კი ქვემოთ მიმართული ამრეკლი ოპტიკური სენსორებით (ფოტოტრანზისტორით) ამჩნევს. მოწინააღმდეგის სენსორებს ხშირად მარაოსავით ალაგებენ: რამდენიმე წინ და თითო გვერდებზე, რომ რობოტმა იცოდეს, საით შებრუნდეს. ჩვენს წესდებაში ერთი სასარგებლო რჩევაა: თუ თქვენი სენსორები 38 kHz-ზე მუშაობს, ჩართეთ ისინი მხოლოდ სტარტის სიგნალის მიღების შემდეგ, რომ სტარტ-მოდულს ხელი არ შეუშალონ.

პროგრამა მდგომარეობების მანქანაა (state machine): რობოტი ელოდება სტარტს, ასრულებს არჩეულ სასტარტო ტაქტიკას, ეძებს მოწინააღმდეგეს, უტევს, ხოლო თეთრ საზღვარზე უკან იხევს. Arduino-ზე მთავარი ციკლი ყოველ გავლაზე ასე მუშაობს (ძრავების მართვისა და სენსორების წაკითხვის დამხმარე ფუნქციებს თავად წერთ):

1. კითხულობს სტარტ-მოდულის გამოსასვლელს. თუ სიგნალი ჯერ არ მოსულა ან მსაჯმა Stop გაგზავნა, ძრავებს აჩერებს და ლოდინის მდგომარეობაში რჩება.
2. სტარტის სიგნალის მიღებისთანავე, დაუყოვნებლივ, ასრულებს სასტარტო ტაქტიკას, რომელიც ბრძოლამდე DIP გადამრთველით აირჩიეს.
3. ყოველ გავლაზე ამოწმებს კიდის სენსორებს. თეთრი საზღვარი ყველაფერზე მნიშვნელოვანია: თუ რობოტმა ის დაინახა, უკან იხევს, შებრუნდება და ძებნას უბრუნდება.
4. სასტარტო ტაქტიკის შემდეგ ეძებს მოწინააღმდეგეს, მაგალითად ადგილზე ტრიალით.
5. როცა მანძილის სენსორი მოწინააღმდეგეს დაინახავს, სრული სიჩქარით უტევს; თუ მოწინააღმდეგე მხედველობიდან დაიკარგა, ისევ ძებნაზე გადადის.

თუ Arduino-ზე პროგრამირება ახალია თქვენთვის, დაიწყეთ სტატიით Arduino დამწყებთათვის.

სასტარტო ტაქტიკები, რომლებსაც გუნდები ბრძოლამდე ირჩევენ:

• პირდაპირი შეტევა: სრული სიჩქარით წინ, როცა მოწინააღმდეგე პირისპირ დგას;
• გვერდითი მანევრი: რობოტი რკალით უვლის და მოწინააღმდეგეს გვერდიდან უტევს, სადაც დანა არ აქვს;
• მოლოდინი: რობოტი ადგილზე რჩება დანით წინ და აგრესიულ მეტოქეს საკუთარ დანაზე „შემოაგდებინებს“;
• მოტყუება: მოკლე მოძრაობა ერთ მხარეს, მერე სწრაფი შემობრუნება და შეტევა, რომ მოწინააღმდეგის პროგრამა დააბნიოს.

პირველ რაუნდში დააკვირდით, როგორ იწყებს მოწინააღმდეგე, და შემდეგისთვის სხვა ტაქტიკა აირჩიეთ.

Mega Sumo-ს რობოტში რამდენიმე საფრთხე ერთადაა თავმოყრილი, ამიტომ ეს წესები ყოველთვის დაიცავით:

• LiPo ბატარეა. დატენეთ ხარისხიანი დამტენით, მიერთებული დაბალანსების (balance) კაბელით, LiPo-ს დამცავ ჩანთაში და არასდროს დატოვოთ უყურადღებოდ. ცხელი ბატარეა დატენვამდე გააგრილეთ, ერთი ელემენტის ძაბვა 3.0 ვოლტზე დაბლა არ ჩამოიყვანოთ, შესანახად კი დაახლოებით 3.8 ვოლტზე დატოვეთ. გაბერილი ბატარეა აღარ გამოიყენოთ.
• დანა. ბასრი ფოლადის დანა რინგის გარეთ ყოველთვის საფარით უნდა იყოს. RoboChallenge-ზე ეს სავალდებულოა: ორი დარღვევის შემდეგ მოწინააღმდეგე ქულას იღებს. ოპერატორს ხელთათმანი და სათვალე იქ აუცილებლად უნდა ეკეთოს.
• მაგნიტები. მაგნიტებიანი რობოტი ფოლადის მაგიდას ან ხელსაწყოს მოულოდნელად ეკვრება. ასწიეთ ორივე ხელით და თითები ძირთან და დანასთან ახლოს არ მიიტანოთ.
• ძრავები. ტესტისას რობოტი სადგამზე შედგით, ბორბლებით ჰაერში, და ავარიული გამთიშველი სახლის ტესტებშიც გამოიყენეთ.
• მგზავრობა. თვითმფრინავით მგზავრობისას LiPo ბატარეებზე ავიაკომპანიისა და საერთაშორისო საჰაერო წესები მოქმედებს: წინასწარ გადაამოწმეთ.

1. აწონეთ რობოტი სრულ კომპლექტაციაში, ბატარეით და დროშებით: 3 კგ-ზე ნაკლები.
2. შეამოწმეთ ზომა 20×20 სმ ჩარჩოთი, რომელსაც ფანერისგან თავადაც გააკეთებთ.
3. გამოსცადეთ სტარტ-მოდული: Start, Stop და ქცევა გადატვირთვის შემდეგ.
4. ჩაატარეთ A4-ის ტესტი ყველა საბურავზე.
5. დარწმუნდით, რომ დანა თეთრი არ არის და საფარი თან გაქვთ.
6. მოამზადეთ ოპერატორის ხელთათმანი და დამცავი სათვალე.
7. რობოტზე ორგანიზატორის ნომერი თვალსაჩინო ადგილას დაამაგრეთ.
8. ჩანთაში ჩადეთ სათადარიგო მცველები, დატენილი ბატარეები და სუფთა ტილო საბურავებისთვის.

პრაქტიკული რჩევები

• კიდის სენსორები რეალურ რინგზე დააკალიბრეთ: დარბაზის განათება და შავი საღებავის ბზინვარება სახლისგან განსხვავდება.
• სავარჯიშოდ ფოლადის ფურცელი გამოიყენეთ, რომ მაგნიტების ეფექტი ნამდვილად იგრძნოთ.
• ტაქტიკის გადამრთველს წარწერები გაუკეთეთ და მისი შემოწმება რინგზე დაყენების რიტუალში ჩართეთ.

2026 წლის 20 ივნისს თბილისში ჩვენმა ასოციაციამ საქართველოს STEAM და რობოტიკის ჩემპიონატი გამართა (ჩემპიონატის ანგარიში). Mega Sumo-ს კატეგორიაში გაიმარჯვა გუნდმა RageByte, რომლის წევრები არიან დაჩი ნაზრიშვილი, ეთო ჩახვაშვილი, მიშო კალანდარიშვილი და ნინი გოცაძე.

გამარჯვებამ გუნდს საქართველოს წარმოდგენის უფლება მისცა RoboChallenge 2026-ზე, რომელიც 30 ოქტომბრიდან 1 ნოემბრამდე ბუქარესტის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში (POLITEHNICA Bucharest) იმართება. საქართველოს ნაკრები RoboChallenge-ზე პირველად მონაწილეობს. RageByte ბუქარესტში იმ წესებით ასპარეზობს, რომლებიც ზემოთ აღვწერეთ: ფოლადის რინგი, IR სტარტი, სამი რაუნდი და ორი Yuhkoh ქულა. ამ სტატიის წერისას შეჯიბრება ჯერ მიმდინარეობს, შედეგებს კი ორგანიზატორები ოფიციალურად გამოაქვეყნებენ.

ნაკრების დანარჩენ ორ გუნდზე და მათ კატეგორიებზე წაიკითხეთ სტატიები მინი სუმო რობოტი და ხაზზე მავალი რობოტი (Line Follower). როგორ შეგიძლიათ ნაკრებს დაეხმაროთ, მოგიყვებით სტატიაში საქართველოს რობოტიკის ნაკრები RoboChallenge 2026-ზე: როგორ დავეხმაროთ.

რამდენი უნდა იწონიდეს მეგა სუმოს რობოტი?

RoboChallenge-ის წესებით 3 კილოგრამზე ნაკლები (ჰომოლოგაციის სასწორზე მაქსიმუმ 3005 გრამი) და 20×20 სმ კვადრატში უნდა ეტეოდეს. სიმაღლე არ იზღუდება. ჩვენს 2026 წლის ჩემპიონატზე Mega Sumo-ში 0.5–3 კილოგრამიანი რობოტები მონაწილეობდნენ.

შეიძლება თუ არა სუმო რობოტში მაგნიტების გამოყენება?

Mega Sumo-ში კი: RoboChallenge-ისა და ჩვენი ჩემპიონატის წესებით მაგნიტები, ელექტრომაგნიტები და ვაკუუმ-ტუმბოები დაშვებულია, რადგან რინგი ფოლადისაა. Mini Sumo-ში დაწოლის ძალის გამზრდელი მოწყობილობები აკრძალულია, ხის რინგზე კი მაგნიტი არც იმუშავებდა.

რით განსხვავდება მეგა სუმო მინი სუმოსგან?

Mega Sumo-ს რობოტი 20×20 სმ და 3 კგ-მდეა, რინგი 154 სმ-იანი ფოლადისაა. Mini Sumo-ს რობოტი 10×10 სმ და 500 გ-მდეა, რინგი 77 სმ-იანი ხისა. Mega-ში მაგნიტების გამო ძალები და დენები ბევრად დიდია, ამიტომ დამწყებისთვის მინი სუმო უფრო მარტივი საწყისია.

სუმო რობოტის აწყობა: საიდან დავიწყო?

დაიწყეთ Arduino-თი და მარტივი მანქანით: ორი ძრავა, დრაივერი, ერთი მანძილის სენსორი და ორი კიდის სენსორი. ჯერ მიაღწიეთ, რომ რობოტი რინგიდან თავად არ ჩამოვარდეს, მერე დაამატეთ მოწინააღმდეგის ძებნა. ნაწილების შერჩევა და აწყობის ნაბიჯები იხილეთ გზამკვლევში როგორ ავაწყოთ სუმო რობოტი, ხოლო თუ რობოტს პირველად აწყობთ, სტატიაში ჩემი პირველი რობოტი: როგორ ვისწავლოთ რობოტიკა ნულიდან.

შეიძლება თუ არა მეგა სუმოს რობოტის პულტით მართვა?

ჩვენს 2026 წლის ჩემპიონატზე დისტანციური მართვა დაუშვებელი იყო: რობოტი ყველაფერს საკუთარი პროგრამით აკეთებს. RoboChallenge-ზე ავტონომიური კლასის გარდა ცალკე არსებობს Mega Sumo RC, სადაც ოპერატორი რობოტს პულტით მართავს.

რა ასაკიდან შეიძლება საქართველოს რობოტიკის ჩემპიონატზე მონაწილეობა?

ჩვენი 2026 წლის ჩემპიონატის SUMO და Line Follower შეჯიბრებები 14 წლიდან იყო ღია, მათ შორის სასკოლო გუნდებისთვის, გუნდში 2–5 წევრით. პირობები ყოველ წელს ახლდება, ამიტომ თვალი ადევნეთ ჩვენს შეჯიბრებების გვერდს.

Mega Sumo ერთ პროექტში აერთიანებს მექანიკას, ელექტრონიკას, დარჩილვას (soldering) და პროგრამირებას, ამიტომ მისკენ გზა პატარა ნაბიჯებით იწყება: Arduino, ძრავები, სენსორები და პირველი ავტონომიური მანქანა. საფუძვლებისთვის წაიკითხეთ ელექტრონიკის საფუძვლები რობოტიკისთვის და SUMO რობოტების შეჯიბრი: რა არის და როგორ მოვემზადოთ.

საუკეთესო სავარჯიშო კი თავად შეჯიბრებაა. მიიღეთ მონაწილეობა ჩვენს შეჯიბრებებში: შემდეგი ღონისძიებაა ROBO BATTLE 2026, რომელიც 21–28 ნოემბერს გაიმართება. რას უნდა ელოდოთ და როგორ მოემზადოთ, წაიკითხეთ ROBO BATTLE 2026-ის გზამკვლევში. RageByte-ისა და მთელი ნაკრების შედეგებისთვის RoboChallenge 2026-დან თვალი ადევნეთ ჩვენს Facebook გვერდს.

• Mega Sumo 3kg (Auto) Regulation, RoboChallenge
• Mini Sumo Regulation, RoboChallenge
• SUMO და Line Follower 2026: წესები და რეგისტრაცია, საქართველოს რობოტიკის ასოციაცია
• საქართველოს რობოტიკის ნაკრები RoboChallenge 2026-ზე, საქართველოს რობოტიკის ასოციაცია
• Robot Start Module, p1r.se
• Robot-sumo, Wikipedia
• 3DP and CNC Create a Mega Sumo Robot With Mabuchi Motors, Instructables
• Lithium Polymer Battery Use Checklist, University of Pennsylvania EHRS

ფოტოები (მთავარი ფოტო და 3 კილოგრამიანი რობოტი რინგზე): Trsumo, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.